Doelstelling
Na afloop beschikken deelnemers niet alleen over een helder overzicht van de beschikbare technieken, aandachtspunten en regelgeving, maar ook over concrete handvatten om verbeteringen door te voeren binnen hun eigen organisatie. Het doel is dat elke deelnemer naar huis gaat met bruikbare tools, gerichte verbeterideeën en een eerste actieplan voor duurzaam waterbeheer in de praktijk.
Doelgroep
Deze opleiding richt zich tot professionals uit de voedingsindustrie die betrokken zijn bij watergebruik, milieu, duurzaamheid, kwaliteit, productie of technische infrastructuur. Zowel voor strategische beslissingsnemers als operationele medewerkers is de opleiding waardevol.
Voorkennis
Voor deze opleiding is geen diepgaande expertise of voorkennis vereist. Een basiskennis van bedrijfsprocessen en inzicht in hoe water binnen de eigen organisatie wordt gebruikt, volstaan om de opleiding optimaal te kunnen volgen.
Inhoud
Sessie 1 – Inleiding & wettelijk kader
De opleiding start met een brede introductie tot duurzaam waterbeheer binnen de voedingsindustrie. Deelnemers krijgen inzicht in het belang van water als strategische grondstof en ontdekken hoe uitdagingen zoals waterstress, klimaatverandering en toenemende maatschappelijke verwachtingen de sector beïnvloeden. Daarbij wordt ingezoomd op de Belgische watersituatie en de impact die toekomstige ontwikkelingen kunnen hebben op voedingsbedrijven.
Daarnaast wordt een overzicht gegeven van de relevante Europese en Belgische wetgeving, vergunningen en lozingsvoorwaarden. Deelnemers leren welke elementen thuishoren in een waterbeheersplan, welke preventieve maatregelen verwacht worden en hoe waterbeheer aansluit bij de vereisten uit de autocontrolegids. Ook beschikbare subsidie- en ondersteuningsmogelijkheden komen aan bod zodat bedrijven weten welke investeringen financieel ondersteund kunnen worden.
Lesgevers: Dirk Halet en Imca Sampers
Datum: donderdag 8 oktober 2026
Sessie 2 – Watergebruik analyseren
Effectief waterbeheer begint met inzicht. In deze sessie leren deelnemers hoe zij het waterverbruik binnen hun organisatie systematisch in kaart kunnen brengen via een waterbalans. Door waterstromen te analyseren wordt duidelijk waar water wordt gebruikt, waar verliezen optreden en waar optimalisaties mogelijk zijn.
Daarnaast worden de verschillende waterbronnen besproken, zoals leidingwater, grondwater, regenwater en hergebruikte proceswaterstromen. Deelnemers maken kennis met technieken voor meting en monitoring en leren hoe sensoren, meetpunten en digitale tools kunnen helpen om afwijkingen, lekken en inefficiënties snel te detecteren en op te volgen.
Lesgever: Pieter-Jan De Buyck
Datum: maandag 12 oktober 2026
Sessie 3 – Analyse en monitoring van vervuiling, validatie en link met de autocontrolegids
Waterkwaliteit vormt een cruciale schakel tussen duurzaamheid, milieu en voedselveiligheid. Tijdens deze sessie wordt besproken welke verontreinigingen in water kunnen voorkomen, welke risico's zij vormen voor productieprocessen en eindproducten, en hoe bedrijven deze risico's kunnen beheersen.
Deelnemers krijgen inzicht in analysemethoden voor onder meer pesticiden, microverontreinigingen, triazolen en andere persistente stoffen. Ook de opvolging van concentraatstromen en de validatie van waterbehandelingsprocessen worden behandeld. Daarbij wordt expliciet de link gelegd met de autocontrolegids en de verwachtingen rond monitoring, verificatie en documentatie.
Lesgevers: Imca Sampers en Pieter Spanoghe
Datum: donderdag 22 oktober 2026
Sessie 4 – Technologieën voor waterbesparing en hergebruik – Deel I
Deze sessie focust op de technologische mogelijkheden om waterverbruik te verminderen en waardevolle waterstromen opnieuw in te zetten binnen het bedrijf. Het concept van circulair watergebruik wordt toegelicht aan de hand van praktijkvoorbeelden uit de voedingsindustrie, waarbij afvalwater wordt opgewaardeerd tot een bruikbare grondstof.
Vervolgens wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste fysico-chemische waterzuiveringstechnieken. Onder meer membraanfiltratie, actiefkoolfiltratie, coagulatie-flocculatie en ionenuitwisseling komen aan bod. Voor elke techniek worden de toepassingsmogelijkheden, voordelen, beperkingen en aandachtspunten besproken zodat deelnemers beter kunnen inschatten welke oplossingen relevant zijn voor hun situatie.
Lesgevers: Stijn Van Hulle en Marjolein Vanoppen
Datum: donderdag 12 november 2026
Sessie 5 – Technologieën voor waterbesparing en hergebruik – Deel II
In deze sessie wordt verder gebouwd op de technologische oplossingen voor duurzaam waterbeheer, met bijzondere aandacht voor alternatieve waterbronnen en natuurgebaseerde systemen. Deelnemers ontdekken hoe regenwateropvang en regenwatergebruik kunnen bijdragen aan een lagere afhankelijkheid van traditionele waterbronnen en welke economische en ecologische voordelen hiermee gepaard gaan.
Daarnaast worden verschillende natuurlijke zuiveringstechnieken voorgesteld, zoals rietvelden, helofytenfilters en algentechnologie. Deze oplossingen bieden interessante mogelijkheden voor bedrijven die op zoek zijn naar een duurzame en energiezuinige aanpak van waterzuivering en waterhergebruik.
Lesgever: Diederik Rousseau
Datum: donderdag 19 november 2026
Sessie 6 – Strategie & implementatie
De afsluitende sessie brengt alle bouwstenen samen in een geïntegreerde waterbeheerstrategie. Deelnemers leren hoe zij realistische doelstellingen en KPI's kunnen formuleren, investeringen kunnen evalueren via kosten-batenanalyses en watermaatregelen kunnen onderbouwen vanuit zowel economisch als duurzaamheidsperspectief. Ook levenscyclusdenken en de samenwerking met externe stakeholders komen hierbij aan bod.
Daarnaast wordt aandacht besteed aan de rol van waterbeheer binnen certificeringen zoals BRCGS en IFS, de koppeling met de autocontrolegids en de manier waarop afwijkingen en controles in de praktijk worden behandeld. Tenslotte delen voedingsbedrijven hun ervaringen tijdens praktijkgerichte getuigenissen. Zij tonen welke maatregelen werden genomen, welke investeringen en uitdagingen daarmee gepaard gingen en welke resultaten uiteindelijk werden gerealiseerd. Zo krijgen deelnemers een realistisch beeld van hoe duurzaam waterbeheer succesvol kan worden geïmplementeerd in hun eigen organisatie.
Lesgevers: Charlotte Boeckaert en Liesbeth Jacxsens
Datum: donderdag 26 november 2026
Extra info
ugain@UGent.be