Listeria monocytogenes (online)

Samenvatting

• Listeria monocytogenes onder controle houden is een uitdaging. Leer de karakteristieken van deze bacterie kennen, leer hoe je het risico inschat en krijg inzicht in de juiste voorzorgs- en beheersmaatregelen om deze voedselpathogeen met gepaste wapens te bestrijden.

Inleiding

• In 2018 waren er in Zuid-Afrika minstens 978 gevallen van infectie met Listeria monocytogenes te betreuren in een uitbraak die reeds begon in 2017. 183 mensen zijn hierdoor gestorven, waarvan 41% baby’s jonger dan een maand en 56% (voornamelijk zwangere) vrouwen. De oorzaak was boterhamworst.
• Ook in eigen land waren er recent sterfgevallen en enorme recalls ten gevolge van met Listeria monocytogenes besmette vleeswaren en diepvriesgroenten.
• In Europa zijn er reeds sinds 2006 wettelijke voedselveiligheidscriteria van toepassing voor Listeria monocytogenes in kant-en-klare voedingsmiddelen (EG 2073/2005). Toch werd er in de periode 2009-2013 een duidelijke toename vastgesteld van het aantal invasieve listeriosis gevallen. Onderzoek over de periode 2008-2015 toonde een duidelijke stijging van het aantal meldingen van listeriosis bij 75-plussers en vrouwen in de leeftijdscategorie 25-44 (waarschijnlijk gerelateerd met zwangerschap).
• Een toename van het aantal ouderen en immunodeficiënte personen, een stijgende consumptie van kant-en-klare levensmiddelen met lange houdbaarheid en het aanpassingsvermogen van Listeria zijn mogelijke verklaringen.
• Voor producenten van kant-en-klare levensmiddelen (‘ready to eat’ en ‘ready to heat’) vormt Listeria dan ook een ware uitdaging.
• Om deze vijand met gepaste wapens te bestrijden, is het essentieel zijn karakteristieken, mogelijkheden en beperkingen te kennen. Met deze kennis kan u het risico inschatten voor uw eigen product en productieomgeving om vervolgens de gepaste voorzorgs- en beheersmaatregelen te nemen.
• Deze opleiding heeft als doel u de nodige tools aan te reiken om dit te realiseren.

Doelgroep

• Kwaliteits- en productieverantwoordelijken, labomedewerkers en andere medewerkers die betrokken zijn met het opvolgen en borgen van de voedselveiligheid van (kant-en-klare) levensmiddelen.

Doelstelling

• Duidelijk inzicht verschaffen in:
  • Listeria monocytogenes als bacterie en als voedselpathogeen;
  • groeimogelijkheden en besmettingsroutes;
  • microbiologische criteria en richtwaarden
• Praktische informatie verschaffen om een risico-inschatting te kunnen maken en Listeria monocytogenes onder controle te houden:
  • proces monitoren
  • proces- en productieomgeving monitoren
  • houdbaarheidstesten en challenge testen
• Praktische aanpak bij contaminatie

Methode

• Duidelijke uiteenzetting waarbij we uitgaande van wetenschappelijke informatie en wettelijke vereisten een vertaalslag maken naar de praktijk.
• Er is steeds mogelijkheid tot het stellen van vragen en het uitwisselen van ervaring met de trainer en medecursisten.

Inhoud

• Ken het gevaar
• Listeria spp. en Listeria monocytogenes: voorkomen en kenmerken
• Listeriosis
• L. m. in voedingsmiddelen: praktijkvoorbeelden, risicovoedingsmiddelen, besmettingsroutes en groeimogelijkheden
• Ken de wetgeving
• Wetgeving en microbiologische criteria
  • EG Verordening 2073/2005 + Guidance documents
  • Groeivoorspellende modellen en challenge testen
  • Europa, België, Nederland, VS (FSMA)
• Wapen je en hou het gevaar onder controle
• Product- en procesbeheersing
• Omgevingsbeheersing – ‘Environmental Monitoring Program’
• Root cause analyse en risicogebaseerde aanpak bij detectie